Streszczenie
Chociaż w literaturze przedmiotu pisano już wiele o nazwach kwiatów, to nie zajmowano się dotąd nazwami ich odmian kreowanymi przez indywidualnych twórców. Tymczasem stanowią one obszerny zbiór, choćby z tego powodu, że jeden gatunek kwiatu może występować w kilku tysiącach odmian. Potwierdzeniem tych danych jest kolekcja narodowa liliowców zgromadzona w Arboretum w Wojsławicach licząca ponad 4000 odmian. Z tego zbioru wyekscerpowałam 416 fitonimów odnoszących się do odmian wyhodowanych w Polsce i jednocześnie nawiązujących do polskich motywów narodowych lub regionalnych. Można je potraktować jako nośnik pamięci kulturowej. Ich narodowy i regionalny charakter wiąże się z historią oraz geografią Polski lub wybranych jej regionów. Twórcy propriów inspirują się najczęściej postaciami historycznymi lub działającymi w obszarze kultury, a także tytułami utworów literackich i muzycznych oraz toponimami (np. ojkonimami, oronimami i hydronimami). Nazwa elementu przyrody (rośliny) została wykorzystana w funkcji nośnika pewnych idei oraz wiedzy o Polsce i jej regionach. Połączenie rzeczywistości materialnej z ideacyjną sprzyja nie tylko utrwalaniu w pamięci zbiorowej określonych wartości, ale również ich kreowaniu. Dla gości arboretum, także obcokrajowców, kontakt z naturą staje się okazją do obcowania z polską kulturą narodową i regionalną.
Bibliografia
Achramowicz, S. (2014). Grupa SUDETIC. Polskie odmiany liliowców. https://sudeticforesudetic.wordpress.com/grupa-sudetic/
Arboretum Wojsławice (b.d.w.). Kolekcja narodowa rodzaju liliowiec (Hemerocallis). Arboretum Wojsławice w Niemczy — Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego. https://arboretumwojslawice.pl/kn_hemerocallis/
Buława, M. (2023). Gwarowe nazwy roślin derywowane semantycznie od nazw chorób [Dialectal names of plants semantically derived from the names of diseases]. LingVaria, 2(36), 225–242.
Czachur, W. (2018) (red.). Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne [Memory in a linguistic approach. Theoretical and methodological issue]. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Dubisz, S. (1977). Nazwy roślin w gwarach ostródzko-warmińsko-mazurskich [Names of plants in the Ostróda-Warmian-Masurian dialects]. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Górny, H. (2013). Nazwy własne w piśmiennictwie pamiętnikarskim XIX wieku. Perspektywa tekstologiczno-funkcjonalna [Proper names in 19th-century memoir writing. A textological-functional perspective]. Kraków: Lexis.
Jasiński, A. (b.d.w.). Introdukcje 2010. Hemerocallis — Liliowce. Specjalistyczne Gospodarstwo Ogrodnicze mgr. inż. Artur Jasiński. https://www.liliowce.csl.pl/LZ.html
Kaleta, Z. (1998). Nazwisko w kulturze polskiej [The surname in Polish culture]. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Lech-Kirstein, D. (2015). Zwrot kulturowy w badaniach onomastycznych [The cultural turn in onomastic studies]. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, 30, 85–95.
Lilia (roślina). (2024, 5 kwietnia). W Wikipedia. https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lilia_(roślina)&oldid=73420695
Liliowiec. (2024, 26 lutego). W: Wikipedia. https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Liliowiec&oldid=72986858
Malec, M. (2001). Imię w polskiej antroponimii i kulturze [Given name in Polish anthroponymy and culture]. Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN.
Matusiak-Kempa, I. (2019). Nomen omen. Studium antroponimiczno-aksjologiczne [Nomen omen. Anthroponymic and axiological study]. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Mrózek, R. (2002). Dorobek i perspektywy onomastyki polskiej [The achievements and perspectives of Polish onomastics]. Onomastica, 47, 23–35.
Pastusiak, K. (2007). Pogranicze polsko-białorusko-ukraińskie w świetle danych językowych i etnograficznych na podstawie nazw roślin [The Polish-Belarusian-Ukrainian borderland in the light of linguistic and ethnographic data based on plant names]. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.
Pawłowski, E. (1974). Polskie nazwy roślin (próba klasyfikacji semantycznej) [Polish names of plants (an attempt at semantic classification)]. Studia Indoeuropejskie. Prace Komisji Językoznawstwa, 37, 163–169.
Piekarczyk, D. (2004). Kwiaty we współczesnym językowym obrazie świata [Flowers in the contemporary linguistic image of the world]. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Rejter, A. (2019). Nazwy własne w kon/tekstach kultury [Proper names in cultural con/texts]. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Rogowska, E. (2005). Gwarowy obraz roślin w świetle aktywności nominacyjnej ich nazw [The dialectal image of plants in the light of the nomination activity of their names]. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Rospond, S. (1967). Słownik nazwisk śląskich [Dictionary of Silesian surnames]. (tom 1: A–F). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Rudnicka-Fira, E. (2018). Natura jako element nominacyjny w kreacji nazw miejskich lokali gastronomicznych [Nature as a nominative element in creating names for urban gastronomic venues]. Prace Językoznawcze, 20(3), 139–150. https://doi.org/10.31648/pj.4546
Rutkowski, M. (2022). Metodologie w onomastyce a kultura [Methodologies in onomastics and culture]. Onomastica, 66, 37–50. https://doi.org/10.17651/ONOMAST.66.5
Rutkowski, M. (2023a). Nazwy ulic jako tworzywo patriotyzmu banalnego [Street names as a material of banal patriotism]. Prace Językoznawcze, 25(3), 133–146. https://doi.org/10.31648/pj.9187
Rutkowski, M. (2023b). Onomastyka otwarta. Współczesne kierunki rozwoju polskich badań nad nazwami własnymi [Open onomastics. Contemporary directions of development of Polish research on proper names]. LingVaria, 18(1), 215–224. https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.35.15
Skowronek, K. (2016a). Kultura konsumpcji — kultura terapii. Studium językoznawcze [Culture of consumption — culture of therapy. A linguistic study]. Kraków: Wydawnictwo Libron.
Skowronek, K. (2016b). Nazwy własne jako symptomy kultury (na przykładzie tytułów poradników autoterapeutycznych) [Proper names as symptoms of culture (based on the example of the titles of self-therapy guides)]. Onomastica, 60, 47–67. https://doi.org/10.17651/ONOMAST.60.4
Skubalanka, T. (2009). Polskie nazewnictwo roślin. Struktura zbioru [Polish plant names. Collection structure]. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio Philologiae, 27, 129–144. https://www.bc.umcs.pl/dlibra/publication/24439
Spólnik, A. (1990). Nazwy polskich roślin do XVIII wieku [Names of Polish plants until the 18th century]. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Stec, W. (2013). Z zagadnień motywacji nazw roślin leczniczych w języku polskim i rosyjskim. Nazwy motywowane warunkami środowiskowymi roślin [From the issues of motivation of names of medicinal plants in Polish and Russian. Names motivated by environmental conditions of plants]. Studia Wschodniosłowiańskie, 13, 127–142. https://doi.org/10.15290/sw.2013.13.11

